Türkiye’de gayrimenkul piyasası son yıllarda ciddi bir krize sürüklenmiş durumda. Özellikle İstanbul’da konut sahibi olmak giderek imkânsız hale geliyor. Fiyatların hızla artması, yatırımcıları yurt dışı gayrimenkul piyasalarına yöneltiyor.
İstanbul’da Konut Fiyatları Uçtu
Örneğin, Dubai’de yaklaşık 270.000 dolara 64 m² bir daire satın alınabilirken, İstanbul Beşiktaş’ta benzer büyüklükteki bir daire 730.000 dolara alıcı bulabiliyor. Yani Türkiye’deki fiyatlar, bazı dünya metropollerine göre en az üç kat daha yüksek.
Eskiden İstanbul’un orta gelirli semtlerinde 150-200 bin TL’ye daire satın alınabilirken, bugün aynı özellikteki evler milyonlarca lira seviyesinde. Bu durum, Türk Lirası’nın değer kaybıyla birleşince orta sınıf için ev sahibi olmak neredeyse imkânsız hale geldi.
Yurt Dışında Daha Uygun Fiyatlar
Türkiye’deki fahiş fiyatlarla karşılaştırıldığında, yurt dışı seçenekleri oldukça cazip görünüyor. Örneğin:
- ABD’nin Oregon eyaletinde 32.000 dolara 750 m² arsasıyla birlikte müstakil bir ev satın alınabiliyor.
- Yine aynı bölgede 13.500 dolara, 1.360 m² arsa üzerinde bir ev almak mümkün.
- Dubai’de 270.000 dolara alınabilen evler, İstanbul’da en az 700.000 dolar seviyesinde.
Bu tablo, yatırımcıların neden giderek yurt dışına yöneldiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
“Gayrimenkul Terörü” ve Sosyo-Ekonomik Etkiler
Uzmanlara göre Türkiye’de yaşanan bu tablo yalnızca ekonomik değil, sosyal bir sorun haline gelmiş durumda. Gayrimenkul fiyatlarındaki aşırı artış, birçok kişiyi “gayrimenkul terörü” olarak adlandırılabilecek bir çıkmaza sürüklüyor.
- Orta gelirli vatandaş ev sahibi olamazken,
- Genç nüfusun evlilik oranları düşüyor, boşanmalar artıyor,
- Yurt dışına göç ve pasaport başvurularında rekor artış yaşanıyor.
Merkez Bankası verilerine göre sadece 2024 yılında Türk vatandaşları yurt dışında 2,5 milyar dolarlık konut yatırımı yaptı. Bunun dışında, şirket kurma veya işyeri açma yoluyla yurt dışına çıkanların aktardığı sermayenin 15 milyar doları aştığı tahmin ediliyor.
Küresel Ölçekle Karşılaştırma
Uluslararası raporlara göre Türkiye, şu anda ev sahibi olmanın en zor olduğu ülke konumunda. Hatta bu sıralamada Türkiye’nin altında, gelişmemiş birçok ülke bulunuyor. Buna rağmen Avrupa, Amerika, Çin veya Japonya listede yer almıyor.
Bu tablo, Türkiye’deki konut piyasasının küresel gerçeklerle örtüşmediğini ve yapay şekilde şişirildiğini gösteriyor.
Çözüm Arayışları
Uzmanların önerisi, bu süreçte yatırımcıların panikle gayrimenkul peşinde koşmaması. Aksine, sermayelerini daha güvenli enstrümanlarda (örneğin altın gibi) değerlendirmeleri ve bu balonun patlamasını beklemeleri tavsiye ediliyor. Çünkü dünyada karşılığı olmayan bir piyasa düzeni, eninde sonunda çökmeye mahkûm.
