Dünya gündemi, son on gündür olduğu gibi bugün de tamamen İran odaklı bir seyir izliyor. 3 Mart 2026 itibarıyla yaşanan gelişmeler, sadece bölgesel bir çatışmayı değil, modern tarihin en kritik jeopolitik tasarım süreçlerinden birini işaret ediyor. Bu analizde, sıcak çatışmanın ötesine geçerek; enerji piyasalarından nükleer denkleme, küresel ittifaklardan Türkiye’nin stratejik konumuna kadar tüm detayları masaya yatırıyoruz.
1. Sıcak Temas ve Savaşın Maliyeti
Dün gece İran’ın Tel Aviv’e “Fettah-2” füzeleriyle gerçekleştirdiği saldırı, bölgedeki gerilimi zirveye taşıdı. İran, Katar ve Dubai’deki Amerikan üslerine yönelik ciddi kayıplar verdirdiğini iddia ederken; ABD ise 72 saat içinde 1700 hava saldırısıyla karşılık verdi. Savaşın sadece ilk günkü maliyetinin 770 milyon doları bulması, “can derdi” ile “para hesabı” arasındaki o keskin çizgiyi bir kez daha gösterdi.
2. Nükleer Silahlanma ve Batı’nın Çifte Standardı
Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov’un dikkat çektiği nokta hayati önem taşıyor: Batı, nükleer silahı olmayana saldırıyor. Kaddafi örneğinde olduğu gibi, nükleer çalışmalardan vazgeçenlerin hedef alınması, dünya genelinde “can güvenliği için nükleer silahlanma” eğilimini tetikleyebilir. Bu durum, nükleer silahsızlanma çabalarına vurulan en büyük darbedir.
3. Enerji Denkleminde “Hürmüz Boğazı” Kilidi
Savaşın en somut ekonomik tehdidi, dünya enerji trafiğinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nın kapanma riskidir.
- Petrol Fiyatları: Brent petrolün 82 dolar seviyelerinde seyretmesi ve olası bir tıkanıklıkta 200 dolarlara fırlama ihtimali, özellikle Çin, Japonya ve Güney Kore ekonomilerini sarsacaktır.
- Gübre Krizi: Boğazdan geçişlerin durması, tarımsal üretimi ve dolayısıyla küresel gıda güvenliğini doğrudan tehdit eden bir gübre krizine yol açacaktır.
- ABD’nin Hesabı: ABD, petrolün “Petro-Dolar” statüsünü korumak ve Çin’in enerji girişini kontrol altında tutmak için bu bölgedeki kartları yeniden karıyor.
4. Bölgesel Tasarım: Vadedilmiş Topraklar ve Bölünme Senaryoları
İsrail’in bölgedeki planları sadece “güvenlik” eksenli değil, jeopolitik bir dönüşüm hedefliyor.
- Dört Parçalı Proje: Türkiye, Suriye, Irak ve İran üzerinden geçecek bir terör devleti kurma hayali, bu savaşın alt metinlerinden biridir.
- İran’ın Bölünmesi: Tarihsel olarak Kürt (Mahabad örneği), Beluç ve Arap (Ahvaz) bölgelerindeki ayrılıkçı hareketlerin kaşınması, İran’ın iç bütünlüğünü hedef alıyor. Ancak İran’ın ana omurgası olan Türkler ve Farslar beraber durduğu sürece bu bölünme sanıldığı kadar kolay olmayacaktır.
5. Küresel Aktörlerin Tutumu
- Rusya: Kendi Ukrayna çıkmazı nedeniyle İran’a beklenen askeri desteği (S-400 vb.) tam olarak sunamıyor; ancak artan petrol fiyatlarından ekonomik çıkar sağlama peşinde.
- Çin: Geleneksel “ticaret odaklı” sessizliğini korusa da, enerji güvenliği tehdit altına girdiğinde savunma sanayii iş birliklerine yönelmek zorunda kalabilir.
- Avrupa: İlkesiz bir “barış” söylemi içinde, enerji için rotasını sürekli değiştiriyor.
6. Türkiye İçin Dersler ve Stratejik Çıkış
Türkiye, bu kaotik ortamda kendi savunma sanayii ve kurumsallaştırdığı Türk Devletleri Teşkilatı ile fark yaratıyor.
- Nükleer Şemsiye: Batı’nın nükleer şemsiyesine karşı, İslam dünyasının Pakistan’ın nükleer gücü etrafında bir savunma ittifakı kurması hayati önemdedir.
- 2036 Projeksiyonu: Eğer bugün bu ittifaklar kurulmazsa, 2036’ya kalmadan benzer bir baskının Türkiye üzerine kurulmak isteneceği bir sır değil.
- Savunma Gücü: Türkiye, içeride FETÖ ve PKK gibi unsurları temizlemiş, dışarıda ise organize bir güç haline gelmiştir. İran’dan gelebilecek (veya birileri tarafından attırılacak) herhangi bir tehdidi bertaraf edecek güçtedir.
Sonuç
Savaşın büyümesi, İran lehine üçüncü bir gücün devreye girmesine bağlıdır; ancak şu anki tablo, teknolojik üstünlüğü elinde bulunduran ABD-İsrail ekseninin alanı genişleterek savaşı kısa sürede bitirme isteğini gösteriyor. Tarih, nükleer gücü olmayanların ve ittifak kuramayanların nasıl hedef alındığını bir kez daha acı bir şekilde belgeliyor.
